สวนสาธารณะทุ่งพระโพธิ์

จากพื้นที่ทุ่งริมน้ำ สู่สวนสาธารณะของเมืองเก่า

เอกสารที่เปิดอ่านได้ยังไม่ระบุปีเริ่มสร้าง ผู้สร้าง หรือโครงการแรกของสวนสาธารณะทุ่งพระโพธิ์ จึงยังเล่า “จุดกำเนิดของสวน” ได้เพียงเท่าที่หลักฐานอนุญาต ไม่ควรผูกสวนเข้ากับยุคเหมืองดีบุกหรือการค้าทางทะเลโดยตรง เพราะยังไม่มีเอกสารยืนยันความต่อเนื่องดังกล่าว

บริบทของพื้นที่คือเมืองตะกั่วป่าในเขตเมืองเก่า ซึ่งมีประวัติการตั้งถิ่นฐานและการค้าหลากหลายยุค รวมถึงชุมชนชาวจีนและเศรษฐกิจเหมืองแร่ แต่บทบาทที่ยืนยันได้ของทุ่งพระโพธิ์ในเอกสารร่วมสมัยคือพื้นที่เปิดโล่งสาธารณะสำหรับกิจกรรมเมือง ไม่ใช่อาคารเหมืองหรือโบราณสถานที่มีประวัติผู้ก่อสร้างระบุชัด

พื้นที่สาธารณะที่รับทั้งน้ำ งานบุญ และการปรับระบบเมือง

2556·2565 / 2013·2022

ปี 2556 สวนถูกระบุชื่อไว้ในประกาศควบคุมอาคารของพื้นที่เมืองเก่าตะกั่วป่า แปลว่าพื้นที่นี้อยู่ในภูมิทัศน์เมืองเก่าที่รัฐกำหนดให้ควบคุมการก่อสร้าง แต่ประกาศไม่ได้บอกปีสร้างหรือรูปแบบดั้งเดิมของสวน

เอกสารแผนงานเทศบาลช่วงปีงบประมาณ 2565 ระบุโครงการก่อสร้างติดตั้งตู้ควบคุมไฟฟ้าภายในสวน วงเงิน 460,000 บาท และยังระบุโครงการขุดลอกคลองส่งน้ำทุ่งพระโพธิ์กับก่อสร้างท่าน้ำคลองตะกั่วป่า (ทุ่งพระโพธิ์) ซึ่งสะท้อนว่าสวนสัมพันธ์กับการจัดการน้ำและโครงสร้างพื้นฐานของเมือง ขณะเดียวกันข่าวปี 2556 บันทึกว่าทุ่งพระโพธิ์เป็นจุดติดตั้งเครื่องสูบน้ำเมื่อเกิดน้ำท่วม

เอกสารโครงการเมืองเก่าระบุการจัดลอยกระทงที่นี่ในวันเพ็ญเดือน 12 พร้อมการประกวดกระทง การแสดง และการละเล่นพื้นบ้าน ส่วนหลักฐานที่พบยังไม่ยืนยันผลกระทบจากสึนามิ 2547 การถูกทิ้งร้าง การเปลี่ยนมือ หรือการขึ้นทะเบียนโบราณสถานเฉพาะสวน

สวนของเทศบาลที่ยังเป็นเวทีชีวิตประจำวัน

2569 / 2026

ข้อมูลแผนที่ปัจจุบันระบุทุ่งพระโพธิ์เป็นสวนสาธารณะในตำบลตลาดใหญ่ ใกล้วัดหน้าม่วง สถานีดับเพลิง 2 และกำแพงเมืองเก่า จึงยังทำหน้าที่เป็นพื้นที่เปิดโล่งในย่านเมืองเก่า แต่ไม่พบประกาศทางการที่ยืนยันเวลาเปิด-ปิด ค่าเข้าชม หรือสิ่งอำนวยความสะดวกเฉพาะจุด

การใช้งานที่ยืนยันได้ในปี 2569 คือโรงเรียนตะกั่วป่าคีรีเขตจัดกิจกรรม Takuapa Walk Rally เมื่อ 8 มีนาคม 2569 ณ สวนสาธารณะทุ่งพระโพธิ์และย่านเมืองเก่า สะท้อนการใช้สวนเป็นจุดเรียนรู้นอกห้องเรียน ส่งเสริมสุขภาพ และประชาสัมพันธ์วัฒนธรรมท้องถิ่น

เอกสารเทศบาลยังยืนยันภาพการใช้งานเพื่อสุขภาพและเด็ก เช่น สวนสุขภาพและสนามเด็กเล่น และเอกสารเมืองเก่าระบุลอยกระทงเป็นกิจกรรมประจำปี อย่างไรก็ตาม ยังไม่พบรายงานสภาพกายภาพล่าสุด โครงการบูรณะระยะยาว หรือประกาศผู้ดูแลที่ละเอียดกว่าการเป็นพื้นที่ของเทศบาล