ตอนนั้น · ก่อนหน้า · ตอนนี้
ตอนนั้นวัดริมคลองของเมืองตะกั่วป่า เริ่มต้นในชื่อ “วัดคงคา”
พ.ศ. 2305 / ค.ศ. 1762 (ข้อเสนอจากแหล่งข้อมูลท้องถิ่น-ราชการ); พ.ศ. 2479 / ค.ศ. 1936 (อุโบสถ)
ข้อมูลขัดแย้งหลักฐานของหน่วยงานด้านสิ่งแวดล้อมศิลปกรรมระบุว่าวัดสร้างขึ้นใน พ.ศ. 2305 และเดิมชื่อวัด “คงคา” ขณะที่ฐานข้อมูลโบราณคดีของศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธรระบุอายุโบราณสถานสำคัญจากอุโบสถที่สร้างใน พ.ศ. 2479 จึงควรอ่านเรื่องกำเนิดเป็นประวัติ 2 ชั้น: อายุวัดตามทะเบียน/คำบอกเล่า กับอายุอาคารที่ยังเห็นอยู่ ซึ่งไม่ใช่เรื่องเดียวกัน
วัดตั้งอยู่บนที่ราบตะกอนริมคลองตะกั่วป่า ด้านตะวันตกของลำน้ำ ในเมืองที่มีประวัติเป็นหัวเมืองชายฝั่งและศูนย์กลางแร่ดีบุกกับการค้าทางทะเล บริบทเมืองเช่นนี้ทำให้วัดน่าจะทำหน้าที่เป็นศาสนสถานประจำชุมชนริมน้ำ แต่ยังไม่พบหลักฐานเฉพาะวัดที่ระบุผู้สร้าง เหตุผลการสร้าง หรือบทบาทของชาวจีนฮกเกี้ยน/เจ้าเมืองโดยตรง จึงไม่ควรเติมรายละเอียดเกินหลักฐาน
อุโบสถที่สร้างใน พ.ศ. 2479 เป็นอาคารก่ออิฐถือปูนแบบปักษ์ใต้ หันหน้าไปทางตะวันออก และประดับปูนปั้นเรื่องเจดีย์ พระพุทธรูป ธรรมจักร และพรรณพฤกษา สะท้อนการเป็นทั้งพื้นที่ประกอบศาสนกิจและงานช่างของชุมชนในยุครัตนโกสินทร์ตอนปลายถึงรัชกาลที่ 8
ก่อนหน้าชื่อใหม่ โบราณสถานใหม่ และการกลับมาเป็นวัดที่มีชีวิต
พ.ศ. 2483 / ค.ศ. 1940; พ.ศ. 2539 / ค.ศ. 1996; พ.ศ. 2545 / ค.ศ. 2002
ยืนยันแล้วประวัติวัดที่บันทึกในฐานข้อมูลโบราณคดีระบุว่าเดิมเรียกวัดคงคา ก่อนเปลี่ยนเป็นวัดคงคาพิมุขใน พ.ศ. 2483 ขณะเดียวกันอุโบสถและเจดีย์ยังถูกใช้งาน ไม่ได้กลายเป็นซากโบราณสถานที่แยกขาดจากวัด ชื่อที่ต่างกันในเอกสารจึงเป็นสิ่งที่ควรเก็บไว้ให้คนอ่านเห็นพัฒนาการของสถานที่
กรมศิลปากรประกาศขึ้นทะเบียนอุโบสถและเจดีย์ พร้อมกำหนดเขตที่ดินโบราณสถานในราชกิจจานุเบกษาเมื่อ 18 ธันวาคม พ.ศ. 2539 การขึ้นทะเบียนทำให้คุณค่าของอาคารเก่าได้รับการคุ้มครองในฐานะมรดกทางศิลปกรรม ขณะเดียวกันวัดยังคงเป็นวัดราษฎร์สังกัดมหานิกาย มีพระสงฆ์จำพรรษา
ทะเบียนสำนักปฏิบัติธรรมประจำจังหวัดของสำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติระบุ “คงคาภิมุข” เป็นสำนักปฏิบัติธรรมแห่งที่ 1 ของจังหวัดพังงา ตามมติ พ.ศ. 2545 ปัจจุบันฐานข้อมูลโบราณคดีระบุว่ามีการดูแลรักษาและสภาพโดยรวมมั่นคงแข็งแรง แต่ยังไม่พบหลักฐานที่ยืนยันว่าพื้นที่ได้รับผลกระทบจากสึนามิ พ.ศ. 2547 หรือมีช่วงถูกทิ้งร้าง/การบูรณะเป็นปีใดโดยเฉพาะ
ตอนนี้โบราณสถานที่ยังหายใจ: วัดใช้งานจริงและเป็นสำนักปฏิบัติธรรม
2569 / 2026
ยืนยันแล้วในข้อมูลที่เผยแพร่ล่าสุด วัดคงคาภิมุขยังมีพระสงฆ์จำพรรษาและใช้งานเป็นวัดราษฎร์สังกัดมหานิกาย หน่วยงานที่ดูแลรักษาระบุเป็นตัววัดเอง โดยฐานข้อมูลโบราณคดีให้ติดต่อพระครูนันทปัญญากร เจ้าอาวาส ที่หมายเลข 076-421-479
อุโบสถและเจดีย์ยังเป็นโบราณสถานที่ใช้งานอยู่ ภายในวัดถูกบรรยายว่าสะอาด ร่มรื่น และเหมาะแก่การปฏิบัติศาสนกิจ วัดยังทำหน้าที่เป็นสถานปฏิบัติธรรมประจำจังหวัดพังงาแห่งที่ 1 จึงเป็นสถานที่ที่คนมาได้ทั้งไหว้พระ ชมงานปูนปั้น และเข้าปฏิบัติธรรม
กิจกรรมที่มีแหล่งอ้างอิงระบุ ได้แก่ ปฏิบัติธรรมเฉลิมพระเกียรติ สวดมนต์ข้ามปี บวชชีพราหมณ์เพื่อถวายเป็นพระราชกุศล และบวชสามเณรภาคฤดูร้อน อย่างไรก็ตาม ยังไม่พบประกาศปี 2569 ที่ยืนยันตารางกิจกรรม เวลาเปิด-ปิด โครงการบูรณะใหม่ หรือรายละเอียดสิ่งอำนวยความสะดวก จึงควรโทรสอบถามวัดก่อนเดินทาง
เส้นเวลาแบบจุด
- ข้อมูลขัดแย้ง
พ.ศ. 2305
ก่อตั้งวัดคงคา (ข้อมูลยังขัดกับหลักฐานอายุอาคาร)
ONEP ระบุว่าวัดสร้างใน พ.ศ. 2305 และเดิมชื่อวัดคงคา แต่ฐานข้อมูลโบราณคดีใช้ พ.ศ. 2479 เป็นอายุอุโบสถ จึงยังสรุปไม่ได้ว่าพื้นที่หรืออาคารเริ่มต้นในปีเดียวกัน
อ่านแหล่งอ้างอิง ↗ - ยืนยันแล้ว
พ.ศ. 2479
สร้างอุโบสถหลังที่เป็นโบราณสถานสำคัญ
อุโบสถก่ออิฐถือปูนผังสี่เหลี่ยมผืนผ้า หันหน้าไปทางทิศตะวันออก มีลวดลายปูนปั้นและเครื่องบนแบบไทยภาคใต้
อ่านแหล่งอ้างอิง ↗ - ข้อมูลขัดแย้ง
พ.ศ. 2483
เปลี่ยนชื่อเป็นวัดคงคาพิมุข
ประวัติวัดในฐานข้อมูลโบราณคดีระบุว่าเดิมชื่อวัดคงคา แล้วเปลี่ยนชื่อเป็นวัดคงคาพิมุข
อ่านแหล่งอ้างอิง ↗ - ยืนยันแล้ว
18 ธันวาคม 2539
ขึ้นทะเบียนโบราณสถาน
กรมศิลปากรประกาศขึ้นทะเบียนโบราณสถานและกำหนดเขตที่ดินในราชกิจจานุเบกษา เล่ม 113 ตอนพิเศษ 50ง
อ่านแหล่งอ้างอิง ↗ - ยืนยันแล้ว
พ.ศ. 2545
เป็นสำนักปฏิบัติธรรมประจำจังหวัดพังงาแห่งที่ 1
ทะเบียนสำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติระบุคงคาภิมุขเป็นสำนักลำดับที่ 1 ของจังหวัดพังงา ตามมติครั้งที่ 12/2545
อ่านแหล่งอ้างอิง ↗
ยังไม่มีภาพที่ได้รับอนุญาตให้เผยแพร่
จุดเด่นที่ควรดู
อุโบสถโบราณสถาน
ยังไม่ยืนยันชมอาคารก่ออิฐถือปูน หน้าบันและซุ้มประตูหน้าต่างประดับปูนปั้น รวมถึงภาพพระพุทธรูปและลวดลายพันธุ์พฤกษา
อ่านแหล่งอ้างอิง ↗เจดีย์
ยังไม่ยืนยันเป็นหนึ่งในโบราณสถานสำคัญภายในวัดและยังอยู่ในวัดที่มีการใช้งาน
อ่านแหล่งอ้างอิง ↗บรรยากาศริมคลองตะกั่วป่า
ยังไม่ยืนยันวัดตั้งอยู่ริมฝั่งคลองตะกั่วป่าด้านตะวันตก โดยคลองอยู่ทางทิศตะวันออกของวัด
อ่านแหล่งอ้างอิง ↗รายละเอียดปูนปั้นหน้าบัน
ยังไม่ยืนยันด้านหน้ามีเจดีย์ พระพุทธรูปปางถวายเนตรและปางอุ้มบาตร ส่วนด้านหลังมีธรรมจักรและพระพุทธรูปปางนาคปรก
อ่านแหล่งอ้างอิง ↗รู้หรือไม่
ยืนยันแล้วชื่อ “คงคาภิมุข” ปรากฏในทะเบียนสำนักปฏิบัติธรรมประจำจังหวัดพังงาเป็นลำดับที่ 1
อ่านแหล่งอ้างอิง ↗ยืนยันแล้วอุโบสถและเจดีย์ยังทำหน้าที่เป็นโบราณสถานที่ใช้งานอยู่ ไม่ได้ปิดเป็นแหล่งชมโบราณคดีเพียงอย่างเดียว
อ่านแหล่งอ้างอิง ↗ วิธีเดินทาง
ตัวเมืองตะกั่วป่า
ยังไม่ยืนยันจากที่ทำการเทศบาลเมืองตะกั่วป่าไปทางตะวันตกตามถนนเพชรเกษม/ทางหลวงหมายเลข 4 ราว 5 กิโลเมตร เลี้ยวซ้ายเข้าถนนราษฎร์บำรุง ตรงต่อประมาณ 280 เมตร แล้วเลี้ยวซ้ายตามทาง จะพบวัดอยู่ด้านขวามือ
อ่านแหล่งอ้างอิง ↗ภูเก็ต
ยังไม่ยืนยันเขาหลัก
ยังไม่ยืนยันสนามบิน
ยังไม่ยืนยันที่ใกล้เคียงและสถานที่ในหมวดเดียวกัน
คำถามที่พบบ่อย
เดินทางจากตัวเมืองตะกั่วป่าอย่างไร
จากที่ทำการเทศบาลเมืองตะกั่วป่าไปทางตะวันตกตามถนนเพชรเกษม/ทางหลวงหมายเลข 4 ราว 5 กิโลเมตร เลี้ยวซ้ายเข้าถนนราษฎร์บำรุง ตรงต่อประมาณ 280 เมตร แล้วเลี้ยวซ้ายตามทาง จะพบวัดอยู่ด้านขวามือ
สถานที่นี้มีประวัติความเป็นมาอย่างไร
อุโบสถและเจดีย์เป็นโบราณสถานที่ยังใช้งานอยู่ และวัดเป็นสถานปฏิบัติธรรมประจำจังหวัดพังงาแห่งที่ 1 กรมศิลปากรประกาศขึ้นทะเบียนโบราณสถานและกำหนดเขตที่ดินในราชกิจจานุเบกษาเมื่อ 18 ธันวาคม พ.ศ. 2539
มีจุดเด่นอะไรให้ชม
ชมอาคารก่ออิฐถือปูน หน้าบันและซุ้มประตูหน้าต่างประดับปูนปั้น รวมถึงภาพพระพุทธรูปและลวดลายพันธุ์พฤกษา เป็นหนึ่งในโบราณสถานสำคัญภายในวัดและยังอยู่ในวัดที่มีการใช้งาน วัดตั้งอยู่ริมฝั่งคลองตะกั่วป่าด้านตะวันตก โดยคลองอยู่ทางทิศตะวันออกของวัด
ที่มาของข้อมูล
| ชื่อ | ประเภท | วันที่เข้าถึง | ลิงก์ |
|---|
| ฐานข้อมูลแหล่งโบราณคดีที่สำคัญในประเทศไทย (ศมส.) | แหล่งข้อมูลอื่น | 2026-09-07 | เปิดแหล่ง ↗ |
|---|
| สิ่งแวดล้อมศิลปกรรม (ONEP) | หน่วยงานทางการ | 2026-09-07 | เปิดแหล่ง ↗ |
|---|
| Mapcarta (ข้อมูลจาก OpenStreetMap) | แหล่งข้อมูลอื่น | 2026-09-07 | เปิดแหล่ง ↗ |
|---|
| TAT Media Assets | หน่วยงานทางการ | 2026-09-07 | เปิดแหล่ง ↗ |
|---|
| ไทยแลนด์ เยลโล่เพจเจส | แหล่งข้อมูลอื่น | 2026-09-07 | เปิดแหล่ง ↗ |
|---|
| สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ | หน่วยงานทางการ | 2026-09-07 | เปิดแหล่ง ↗ |
|---|
| เทศบาลเมืองตะกั่วป่า แผนการดำเนินงานด้านสิ่งแวดล้อม | หน่วยงานทางการ | 2026-09-07 | เปิดแหล่ง ↗ |
|---|
ข้อมูลที่ยังหาไม่เจอ
- ไม่พบเวลาเปิด-ปิดที่เผยแพร่และยืนยันได้
- ไม่พบข้อมูลค่าเข้าชม
- ไม่พบเพจเฟซบุ๊ก เว็บไซต์ หรือ LINE ที่ยืนยันว่าเป็นของวัด
- ไม่พบรหัสไปรษณีย์ที่ยืนยันตรงกับวัดจากแหล่งหลัก
- ไม่พบข้อมูลเส้นทางและระยะทางที่ตรวจสอบได้จากภูเก็ต เขาหลัก หรือสนามบิน
- ไม่พบข้อมูลที่ยืนยันบทบาทของวัดในยุคเหมืองแร่ดีบุก
- ไม่พบหลักฐานยืนยันสถาปัตยกรรมชิโน-โปรตุกีส/จีน
- ไม่พบข้อมูลที่ยืนยันที่จอดรถ ห้องน้ำ และช่วงเวลาที่ควรไป
- ไม่พบเดือนหรือปฏิทินจันทรคติของเทศกาล
- ไม่พบเวลาเดินถึงของสถานที่ใกล้เคียง
- ยังไม่พบหลักฐานระบุผู้ก่อตั้งและเหตุผลการสร้างใน พ.ศ. 2305
- แหล่งข้อมูลให้ปีเริ่มต้นของวัดกับปีสร้างอุโบสถต่างกัน จึงยังสรุปอายุวัดเป็นปีเดียวไม่ได้
- ยังไม่พบหลักฐานเฉพาะวัดเรื่องบทบาทในเหมืองดีบุก การค้าทางทะเล ชาวจีนฮกเกี้ยน หรือระบบเจ้าเมือง
- ยังไม่พบหลักฐานยืนยันว่าถูกทิ้งร้างหรือได้รับความเสียหายจากสึนามิ พ.ศ. 2547
- ยังไม่พบข่าวย้อนหลัง 5 ปีที่ยืนยันโครงการบูรณะ/พัฒนาเฉพาะวัด
- ยังไม่พบภาพเก่าที่ตรวจสอบแหล่งที่มาได้
- ยังไม่พบประกาศปี 2569 เรื่องเวลาเปิด-ปิด ตารางกิจกรรม และสิ่งอำนวยความสะดวก
